Блог

2017 жылы 25 тамыз күні Катонқарағай ауданының Шыңғыстай ауылында Әбдікерім Ережепұлы атындағы мектеп-музейдің ашылу салтанаты болып өтті.

Ұлттың рухына серпін берген Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында көрсетілген міндеттерді жүзеге асыру бойынша елімізде көптеген жұмыстар жүргізіліп жатыр. Облысымызда осыған орай жалпы бюджеті 28 млрд.теңгені құрайтын бесжылдық бағдарлама дайындалды. Биыл бұл жобаларға 7 млрд.теңге бөлініп отыр.

Президент бағдарламасының ауданымызда орындалуының көріністерінің бірі — Әбдікерім Ережепұлы атындағы мектеп-музейдің ашылуы.

Әбдікерім болыс өз заманында бала оқытуға бастама көтеріп, аймақта алғаш мектеп ашып, ағарту саласына еңбек сіңірген, халық жанашыры болған Алтайдың асыл азаматтарының бірі болған.

Ғасырдан астам тарихы бар Алтайдағы алтын ұя -Шыңғыс­тай мектебі С.Торайғыров сынды небір ғұлама ұстаз­дардың, солардан тәрбие алған Сәрсен Аманжолов, Құмаш Нұрғалиев, Оралхан Бөкей, Бошай Кітапбаев, Сейітқамза Ластаев, Зәбилә Алпысова сияқты қазақ тарихында ерекше орны бар асыл азаматтардың білім алған ордасы.

Бұл ғимаратты облыстық мәслихаттың депутаты, ауданның Құрметті азаматы, жерлесіміз Тумашинов Лұқбек Шабданұлы қайта қалпына келтірді.

 

Мерей Қайнарұлы. Шыңғыстай ауылында Әбдікерімге арналған ескерткіш тақта ашылды

Азамат Қасым. Әбдікерім мектебі қайта жаңғырды

Жұмабай Назерке. Менің Оралханым

2003 жылы 8 қазанда Оралхан Бөкейдің 60 жылдығына орай Оралхан Бөкей мұражай — үйінің салтанатты ашылуы, жазушының туған ауылында Шыңғыстайда өтті. Катонқарағай өңірінің өзіне тән, бөренелерден салынған ағаш үй. Осы үйде жазушының балалық шағы өткен. Оралхан Бөкейдің Алматыға сапарынан кейін, бұл үй ұзақ уақыт бос қалды. Тек 2003 жылы ғана Катонқарағайдың мәдениет бөлімі шешімімен жерлесімізді еске алу мақсатында Оралхан Бөкей атындағы мұражай-үйі қалыптасты. Сол уақыт аралығында мұражай-үйі 2005 жылы дүниеден өткен жазушының апайы Шолпанның қарамағында болды. Мұражай — үйінің алдында кіреберісте шығысқазақстандық мүсінші Владимир Самойлов орындаған мемориалдық ескерткіш Оралхан Бөкейдің мүсіні орын алған.

Мұражай-үйі 4 бөлмеден құралған: ас үй, қонақ бөлмесі, ата-анасының бөлмесі және жазушының дем алу бөлмесі. Мұражайдың экспозициясында жазушының ата-анасы мен Оралханның өзі қолданған тұрмыстық заттары ұсынылған.

Оралханды оятқан оғлан

Жазушы Оралхан Бөкейдің қаламынан төгілген туындылардың әрқайсысы жеке-жеке зерттеулерге нысан бола алатын құндылықтарға толы. О. Бөкейдің шығармалары әртүрлі ірілі-ұсақты ғылыми зерттеулердің өзегі болып келді және алдағы уақытта да бола береді.

Ең алғаш О.Бөкей шығармашылығының ғылыми зерттелуі Айгүл Әмірғалиқызы Рамазанованың «Қазіргі қазақ повестеріндегі адам мен табиғат мәселелері /70-80ж/» кандидаттық диссертациясынан бастау алады. Кандидаттық диссертация 1993 жылы Алматы қаласында қорғалды. Бұл еңбекте адам мен табиғат жайы ғылыми зерттеудің негізгі нысанына алынып, О. Бөкей шығармаларында көзделген экологиялық мәселелерді сөз етеді.

Келесі кандидаттық диссертация 1998 жылы Алматы қаласында қорғалған Өскенбай Көзбековтің «О.Бөкеев прозасының поэтикасы» атты зерттеу еңбегі. Белгілі ғалым, әдебиеттанушы Б. Майтановтың жетекшілігімен қорғалған бұл ғылыми зерттеу өз кезеңінде ғылыми ортада жоғары бағаланған еңбектер қатарынан табылды. Зерттеуші Ө. Көзбековтың ғылыми еңбектері «Оралханды оятқан оғлан» атты жинақта жүйеленіп берілген.

 

Көзбеков, Ө.

Оралханды оятқан оғлан [Мәтін] /

Өскенбай Көзбеков; құраст. Г. Искакова.-

Алматы: Мем. тілді дамыту ин-ты, 2013.- 228 б.

 

 О. Бөкей прозасындағы мифологизм мәселесі

Жазушы Оралхан Бөкей туындыларын ғылыми зерттеу жұмысының нысаны ретінде қарастырған жүйелі де көлемді еңбектер 1993 жылдан 2006 жылдар аралығында көптеп жарыққа шықты.

Осындай еңбектердің бірі — филология ғылымдарының докторы, профессор Жанат Әскербекқызы Аймұхамбетованың «О. Бөкей прозасындағы мифологизм мәселесі» атты 1999 жылы Астана қаласында қорғалған кандидаттық диссертациясы (жетекшісі ҚР ҰҒА академигі С.А.Қасқабасов).

Бұл жұмыста Оралхан Бөкейдің «Қар қызы», «Атау керек», «Сайтан көпір», «Жетім бота» сияқты повестеріндегі аңыздық желілер, мифтік, символдық бейнелерді анықтап, басқаша айтқанда мифологизм бағытында толық талданып, сипаттама беріп, сол арқылы қазақ әдебиетіндегі мифологизм бағытын қалыптастыруға үлкен үлес қосты.

Жалпы алғанда, бұл зерттеу жұмысы жазушы Оралхан Бөкейдің қаламгерлік дара тұлғасын, жазушылық шеберлігін, тілдік болмысын терең тануға жасалған кешенді ізденістердің бірі болды.

Бұл кітапты біздің кітапхана қорынан алып оқуларыңызға болады.

 

Аймұхамбетова Ж. Ә.

Миф дүниесі және көркемдік әлем [Мәтін]:

/ Ж. Ә. Аймұхамбетова. – Астана, 2004. — 102 б.

 

Шығармашылығы жайлы әдебиеттер:

 

Сыздықова, Р. Сәйкестік [Мәтін]: /Жазушы О. Бөкеев пен С. Бердіқұловтың шығармаларының тілі жайында //Уақыт және қаламгер. Әдеби сын. 10-кітап. /Құраст. Р. Бердібаев. — Алматы, — 1984. — 160 — 177 б.

Ыбырайымов, Б. Құштарлық [Мәтін]: /О. Бөкеев творчествосы //Сөзстан: Әдеби-сын мақалалар, қаламгерлік кескіндемелер, интервью. 6-кітап. /Құраст. Б. Сарбалаев. — Алматы. 1985.- 23 — 33 б.

Қирабаев, С. Бөкеевтің повестері туралы [Мәтін]: /Қирабаев С. Талантқа құрмет: мақалалар, зерттеулер, портреттер. — Алматы, 1988. — 177 — 1986.

Бітібаева, Қанипа. Әдебиетті тереңдетіп оқыту [Мәтін] : оқу құралы, бағдарлама Х-ХІ сыныптар / Қ. Бітібаева. — Алматы : Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясының Республикалық баспа кабинеті, 2000. — 274 б.

Бітібаева, Қанипа. Әдебиетті тереңдетіп оқыту [Мәтін] / Қ. Бітібаева. — 2-басылым. — Алматы : Мектеп, 2003. — 416 б.

Құтқожина, Роза.Әдебиет. Оқыту әдістемесі [Мәтін] : жалпы білім беретін мектептің 7- сынып мұғалімдеріне арналған / Р. Г. Құтқожина, Қ. О. Бітібаева. — Алматы : Атамұра, 2003. — 96 б.

Сегізбаева, С. Бөкейтану [Мәтін] : мұғалімдерге арн. әдістемелік құрал / С. Қ. Сегізбаева, Т. Қ. Туменбаев, Л. А. Тлеукенова. — Өскемен : [б. и.], 2003. — 97 б.

Құрманова, Жұпар. Қазақ прозасындағы ұлттық идея және кейіпкер болмысы (1960-1980 жылдар аралығы) [Мәтін] : ғылыми басылым / Ж. С. Құрманова ; ред. Қ. Әбдезұлы. — Алматы : [б. и.], 2007. — 176 б.

Чистяковские чтения [Мәтін] : материалы региональн. семинара (14 апр. 2007 г.) / ред. Е. Мәмбетқазиев. — У-Ка : Изд-во КАСУ, 2007. — 234 с.

Жақсылықбаева, Римма. Публицистің шығармашылық шеберханасы [Мәтін] : оқу құралы / Р. С. Жақсылықбаева. — 2-басылым. — Алматы : Қазақ университеті, 2011. — 243 б.

Ибрагимов, Қанат. Қазақ әдебиеті [Мәтін] : талапкерге арналған оқулық-тест / Қ. Ибрагимов. — Алматы : Шың-кітап, 2016. — 256 б.

Әдебиет майталмандары, сыншы, тілші-ғалымдар:

 

М. Қаратаев («Төрттаған туынды»),

С. Қирабаев («Табиғатпен туыс талант»),

Р. Нұрғали («Қазіргі драма»),

Н. Ғабдуллин («Уақыт сыры»),

Ә. Кекілбай («Өмірстанға тағы бір саяхат»),

Д. Исабеков («Бүгінгі шындық – ертеңгі тарих»), т.б. жазушы О. Бөкей және оның шығармашылығы туралы сүбелі еңбектер жариялады.

 

Шығармашылығы жайлы баспасөз бетінде жарияланған мақалалар:

 

Сматаев С. Өмірстанға тағы бір саяхат [Мәтін]: О.Бөкеевтің «Қайдасың, қасқа құлыным» атты повесі туралы/ //Жұлдыз.- 1974. — № 4. — 209 — 6.

Ғабдуллин, Н. Замандас бейнесі [Мәтін]: Бөкеевтің «Өліара» повесі туралы/ //Коммунизм туы. — 1974. — 10 окт.

Әшімханов, Д. «Мұзтау» [Мәтін]: /О. Бөкеевтің… повесі туралы/ /Коммунизм туы. — 1976. — 8 июнь.

Республика комсомолының лауреаттары [Мәтін]: /О. Бөкеевке «Құлыным менің» пьесасы үшін/ //Қазақ әдебиеті. — 1976. — 12 нояб.

Н. Островский атындағы сыйлық – жерлестерімізге [Мәтін]: /О. Бөкеевтің «Найзағай ізі» атты повестер мен әңгімелер жинағы үшін //Арай. — 1978. — 31 окт.

Тағылымды талқылау [Мәтін]: О. Бөкеев шығармалары туралы //Қазақ әдебиеті. — 1979. — 14 дек.

Досжанов, Д. Табиғилық басым [Мәтін]: О. Бөкеевтің «Құм мінезі» повесі туралы/ //Қазақ әдебиеті. — 1980. — 11 янв.

Бөпежанова, Ә. Ойға ой қоссақ [Мәтін]: /О. Бөкеевтің повестері туралы //Қазақ әдебиеті. — 1980, — 1 фев. — 6 6.

Исабеков, Д. Уақыт бедерлері [Мәтін] / Д.Исабеков //Қазақ әдебиеті. – 1981.

Тоқбергенов Т. Төл басы болар туындылар [Мәтін] //Қазақ. әдебиеті. — 1981. — 1 янв. «Өз отыңды өшірме». Роман.

Әміренов, М. «Өз отыңды өшірме» [Мәтін]  /О. Бөкеевтің… атты кітабы туралы/ //Коммунизм туы. — 1981. — 29 июль.

Қаниев, М. Тамырлас тағдырлар [Мәтін]: 10. Бөкеевтің «Өз отыңды өшірме» атты романы туралы //Жұлдыз. — 1982. — № 8. — 194 — 1966.

Қанахин, Ө. Екі повесть туралы бірер лебіз [Мәтін]: /О. Бөкеевтің «Сайтан көпір», «Жетім бота» повестері туралы/ //Қазақ әдебиеті. — 1983. — 4 февр.

Жазушы есебі [Мәтін]/О. Бөкеевтің Қазақстан Жазушылар Одағының жиналысында жасаған творчестволық есебіне орай қаламдастарының пікірі/ //Қазақ әдебиеті, — 1984. — 29 сент.

Бөкеев, О. «Өз тақырыбың болсын деңіз [Мәтін]: /Өзінің жазушылық еңбегі, әр жазушыны толғантатын тақырыбы туралы пікірі. //Әңгімелескен Б. Ыбыраимов //Лениншіл жас. — 1985. — 19 фев.

Мәмесейітов, Т. «Парасат жыры» [Мәтін]: /Жазушы О. Бөкеевтін творчествосы жайында/ //Жалын. — 1985. — № 3.- 94-1036.

Қирабаев, С. Табиғат пен туыс талант [Мәтін]: /О. Бөкеевтің соңғы жылдардағы повестері туралы //Жұлдыз. — 1986. — № 9. — 172 — 1796.

Назырбаев, Қ. «Біздің жақта қыс ұзақ» [Мәтін]: /О. Бөкеевтің кітабы туралы/ //Коммунизм туы. — 1986. — 30 сент.

Құрманғалиев, Қ. Замандасы сырласы [Мәтін]: /Жазушы О. Бөкеевтің творчествосы туралы/ //Білім және еңбек. — 1986. — № 10. — 36 — 376.

Қаратаев, М. Төрттаған туынды [Мәтін]: О. Бөкеевтің «Біздің. жақта қыс үзақ» повестер жинағы туралы/ //Қазақ әдебиеті. — 1986. — 10 окт. — 66.

Ақатаев, С. Арқауы адам факторы [Мәтін]: Бөкеевтің «Біздің жақта қыс ұзақ» повесі туралы //Соц. Қазақстан. — 1986. — 13 октябрь

Әдебиет, өнер және архитектура саласындағы 1986 жылғы Қазақ ССР Мемлекеттік сыйлықтарын беру туралы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен СССР Министрлер Советінің қаулысы [Мәтін]: /Әдебиет саласында О. Бөкеевке «Біздің «жақта қыс ұзақ» повестер жинағы үшін. //Соц. Қазақстан — 1986. — 30 дек.

Қайырбеков, Ғ. Алтай аңыздары [Мәтін]: /О. Бөкеев шығармаларын оқығандағы ойлар //Коммунизм туы.-1987. — 10 март.

Алтайұлы, Т. Шешен тілді шебер жазушы [Мәтін]: /О. Бөкей 50 жаста //Дидар. — 1993. — 11 ақпан.

Бабақұлы, Б. Біз үкілеген туынды [Мәтін]:  [Оралхан Бөкейдің творчествосы жайлы] / Б. Бабақұлы // Ақиқат. – 1993. — № 9. – Б. 90 – 91.

Мәжитов, М. Дарын [Мәтін]:  [О. Бөкеевтің «Бәрі де майдан» повесіне сын] / М. Мәжитов // Ақиқат. – 1993. — № 9. – Б. 93 – 94.

Пірәлиева, Г. Оралхан шығармаларындағы қияли бейнелер [Мәтін: / Г. Пірәлиева  // Жалын. – 1993. —  № 9 -10.  – Б. 93 – 96.

Ахметжан, Т. Шешен тілді шебер жазушы [Мәтін]: [Жазушы Оралхан Бөкеевтің шығармашылық тәсілі жайлы] / Т. Ахметжан // Қазақ    әдебиеті . –  1993 . – 24 қыркүйек. – Б. 11.

Құрманғалитегі, Қ. Толғауы тоқсан тағдырлар [Мәтін]: [О. Бөкеевтің шығармашылығы туралы] / Қ. Құрманғалитегі //  Дидар. – 1994. – 23 маусым.  – Б. 4.

Ысқақұлы, Қ. Талантына табындырған [Мәтін]: [О. Бөкейдің шығармашылығы туралы қаламдас достарының лебіздері] / Қ. Ысқақұлы // Дидар. – 1996. – 28 қыркүйек. – Б. 1.

Аймұхамбетова, Ж. Оралхан Бөкейдің метаморфозасы [Мәтін]:  / Ж. Аймұхамбетова // Жалын. – 1999. – № 5 – 6. – Б. 192 – 199.

Әскербекқызы, Ж. Өр Алтайдың өр тұлғалы ұлы еді [Мәтін]: [О. Бөкеевке арналған «Оралхан» атты кітапты талдау; Оралхан туралы мағлұмат берілген] / Ж. Әскербекқызы // Дидар. – 2000. – 13 мамыр. – Б. 4.

Кәрібай,  М. Оралханға оралу: [Оралхан Бөкейдің «Қайдасың қасқа құлыным» повесі туралы] / М. Кәрібай // Дидар. – 2001. – 29 қыркүйек. – Б. 4.

Кәрібай, Мұхтар. Оралханға оралу [Мәтін]: [Электронный ресурс] : Оралхан Бөкей. «Қайдасың, қасқа құлыным». Повестер мен әңгімелер. «Елорда» баспасы. Астана. 1999 ж. / М. Кәрібай // Дидар. — 2001. — 29 қазан. — Б. 3.

Аймұхамбетова, Ж. Түс көрудің мифологиялық астарлары [Мәтін]: [Оралхан Бөкей шығармалары негізінде] / Ж. Аймұхамбетова // Абай. – 2002. – № 2. – Б. 59 – 63.

Айнабекова, Г. Оралханның «Құм мінезіндегі» Бархан кім? [Мәтін]:  [ «Құм мінезіндегі» кейіпкер Бархан – Егінбай Смағұлов жайлы, О. Бөкейдің ол кісіге арнап шығарған кітабы туралы] / Г. Айнабекова // Жас Алаш. – 2003. – 21 маусым. – Б. 7.: портр.

Кемелбаева, А. Оралхан Бөкеев әңгіме жанрында[Мәтін]: Естен кетпес есімдер / А. Кемелбаева // Абай. — 2002. — N4. — Б. 70-72

Кемелбаева, Айгүл. Оралхан Бөкей әңгіме жанрында [Электронный ресурс] / А. Кемелбаева // Қазақ әдебиеті. — 2003.-15 тамыз. — Б. 6.

Кемелбаева, Айгүл. Оралхан Бөкеев прозасындағы мифологиялық сарындар [Мәтін : Электронный ресурс] / Айгүл Кемелбаева // Дидар.- 2005.- 11 қаңтар. — Б. 12.

Қадырова, Б. Кейіпкерді мінездеуші тілдік-стильдік тәсілдер [Мәтін]: Жас маман зердесі / Б. Қадырова // Қазақ тілі мен әдебиеті. — 2003. — N10. — Б.65-71. — 20 март.

Мүрсәлімова, Н. Қар қызы әмәнда ән салады [Мәтін]  : [О. Бөкеевтің «Қар қызы» повесі жайлы] / Н. Мүрсәлімова // Жас Алаш. — 2003. – 23 қыркүйек. – Б. 5.

Ахметжан, Т. Қазақ прозасының Мұзтауы [Мәтін]: [Оралхан Бөкейдің «Ұйқым келмейді», «Теріс аққан» әңгімелері жайлы] / Т. Ахметжан // Қазақ әдебиеті. – 2003. – 5 – 11 желтоқсан. – Б. 15.: портр.

Төлеубаева, К. Көркем шығармадағы драматизм табиғаты [Мәтін]: [Оралхан Бөкейдің «Өз атыңды өшірме» романы туралы] / К. Төлеубаева // Қазақ тілі мен әдебиеті. — 2004. – № 2. – Б. 97 – 103.

Жүнісова, О. Оралхан Бөкеев туындылары [Мәтін]: [О. Бөкеев шығармашылығындағы «Жетім бота», «Қар қызы» атты шығармалары туралы] / О. Жүнісова // Тәрбие жұмысы мектепте, және мектептен тыс мекемелерде. – 2004. — № 5. – Б. 25.

Райысова, Б. О.Бөкей шығармаларындағы риторика [Электронный ресурс] / Б. Райысова // Дидар. — 2005.- 29 қараша. — Б. 4

Қарымсақова, Б. Қамшыгер «Садақбай» [Мәтін]: [О. Бөкейдің «Қамшыгер» әңгімесі бойынша] / Б. Қарымсақова // Қазақ тілі мен әдебиеті. – 2007. — № 3. – Б. 82 – 84.

Құралқанова, Б. «Қар қызы» неге қызықтыра береді? [Мәтін]: [Оралхан Бөкейдің «Қар қызы» романының оқиға желісі талданып, мақалада жазушының айтайын деген ойын оқырманға жеткізеді] / Б. Құралқанова // Ақиқат. – 2007. — № 6. – Б. 77 – 80.

Нұрсұлтанқызы, Ж. Оралхан Бөкей шығармаларындағы бейвербалды омонимдер [Мәтін] / Ж. Нұрсұлтанқызы // Қазақ тілі мен әдебиеті. — 2007. — № 11. — Б. 75-78.  — Мақала соң. әдеб.: 3 атау.

Ахмерова, Е. Оралхан Бөкей шығармаларында көтерілген әлеуметтік тақырыптарды таныту [Мәтін] / Е. Ахмерова // Қазақ тілі мен әдебиеті. — 2008. — №2 . — Б. 137-139.

Шериева, Қ. Қазақ повестеріндегі үндестік [Мәтін] / Қ. Шериева // Қазақ тілі мен әдебиеті. — 2008. — №4 . — Б. 130-134.

Еңсенова, Е. «Жылымық» (мелодрама) [Мәтін] : (Оралхан Бөкейдің «Жылымық» шығармасы негізінде) / Е. Еңсенова // Қазақ және әлем әдебиеті — Казахская и мировая литература. — 2010. — №1-2. — Б. 14-16. .

Бөлкенбаева, Әйгерім. Оралхан Бөкейдің «Атау кере» повесіндегі «жатсыну» мәселесі [Электронный ресурс] / Ә. Бөлкенбаева // Ұлағат. — 2011.-№5. — Б. 87-91.

Әлметова, Әсипат. О. Бөкеевтің «Апамның астауы» әңгімесіндегі лингвомәдениеттанулық мазмұнның көрінісі [Мәтін]: / Ә. Әлметова // Білім технологиялары=Образовательные технологии. — 2013. — №2. — Б. 5-7. — Мақала соңында библиогр.

Жанұзақ , Телқожа. Этнонимдік атаулардың сан қырлы сырлары [Мәтін] / Т. Жанұзақ // Парасат. — 2013. — N 11. — Б. 18-19.

Асылбекұлы, Серік. Оралхан әңгімелерінің поэтикасы [Электронный ресурс] / Серік Асылбекұлы // Қазақ әдебиеті. — 2014.- 10 қазан. — Б. 11.

Картаева, А. Оралхан Бөкей шығармаларындағы кейіпкерлер әлемі [Электронный ресурс] / А. Картаева, Ғ. Манай // Шығыстың аймақтық хабаршысы. — 2015.-№ 4. — Б. 131-137.

Алмасбекұлы, Қ. «Құбылу» мен «Атау кере» немесе бөгделену [Мәтін] / Қ. Алмасбекұлы // Ақиқат. — 2015. — №4. — Б. 113-115.

Зерттеуші Бахтыгүл Шерімқызы Баймусаеваның «Проблема воссоздания стиля оригинала /на материале переводов произведений О. Бокеева, О. Сарсенбаева, С. Елубаева на русский язык/» деген тақырыптағы кандидаттық диссертациясы академик С. Қирабаевтың жетекшілігімен 1994 жылы Алматы қаласында қорғалған.

Өмірі мен шығармашылығы жайлы әдебиеттер:

Бөкеев, Оралхан [Мәтін] //Советтік Қазақстан жазушылары. Био-библиографиялық анықтамалық. — Алматы. — 1987. — 149 — 150 6
Бөкеев, Оралхан [Мәтін] // Қазақ ССР: Қысқаша энциклопедия. Т.4. – Алматы, 1989. – Б. 186.
Бөкеев, Оралхан (1943 – 1993) [Мәтін] // Абай: энциклопедия. – Алматы, 1995. – Б. 165 – 166.
Бөкеев, Оралхан [Мәтін] // Қазақстан: Ұлттық энциклопедия. Т.2. – Алматы, 1999. – Б. 398 – 399.
Кекілбайұлы, Әбіш. Он екі томдық шығармалар жинағы [Мәтін] . 11-том / Ә. Кекілбайұлы. — Алматы : Өлке, 1999. — 464 б.
Оралхан [Мәтін] : естеліктер, эсселер және мақалалар / құраст. Р. Мәженқызы. — Алматы : Өнер, 2000. — 320 б.
Иманасов, Сәкен. Қаламдастарым мен замандастарым [Мәтін] : эсселер, пайымдамалар, арнау өлеңдер / С. Иманасов. — Алматы : Қазақстан, 2001. — 224 б.
Қазақстан жазушылары. XX ғасыр [Мәтін] : анықтамалық / құраст. Е. Дүйсенбайұлы [и др.]. — Алматы : Ана тілі, 2004. — 392 б : Суретті.
Қазақстан [Мәтін] : ықшам энциклопедиялық сөздік. — Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2005. — 560 б. — (Мәдени мұра).
Қайырбеков, Ғафу. Алыс та жақын жағалау [Мәтін] . Екінші кітап / Ғ. Қайырбеков. — Алматы : Білім, 2006. — 192 б. — (Әдеби мемуарлар).
Мұхтар Әуезов [Мәтін] : энциклопедия. — Алматы : Атамұра, 2011. — 688 б.
Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энцикл. анықтамалық. Т. 1. Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. — Астана : Фолиант, 2011. — 304 б.
Жасын ғұмырдың жарқын сәттері [Мәтін] : фотосуретті кітапша / құраст. Д. Қамзабекұлы . — Алматы : [б. и.], 2013. — 31 б.
Мағзұмов, Тоқтар. О. Бөкей әлемі. Райыстан-Оралханға дейін [Мәтін] : эссе-Эллегия / Т. Мағзұмов. — Өскемен : Шығыс ақпарат, 2014. — 148 б.
Құрманғали, Қуанышбай. Ақиқат айнасы [Мәтін] : әдеби портреттер / Қ. Құрманғали . — Алматы : Айғаным, 2016. — 380 б.
Иманасов, Сәкен. Шығармалар жинағы [Мәтін] : эссе. Т. 5 / С. Иманасов. — Алматы : Алатау, 2017. — 480 с.

Өмірі мен шығармашылығы жайлы баспасөз бетінде жарияланған мақалалар: 

Оралхан Бөкеев: [Некролог] [Мәтін]: // Қазақ әдебиеті. – 1993. – 19 мамыр. – Б. 3.
Балшабеков, Х. Мұзтауға бардым: Оралхан Бөкеевке: Өлең [Мәтін]: // Дидар. – 1999. – 27 наурыз. – Б. 4.
Әділбаев, Ж. Ешкімге ұқсамайтын Ораш еді [Мәтін] / Ж. Әділбаев // Ақ Ертіс — Иртыш. — 2003. — N2. — Б.43-48
Қаңтарбаев, Ә. Мен білетін Бөкеев [Мәтін]: Жазушының 60 жылдығына орай / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2003.- 8 наурыз. — Б.5
Кітапбаев, Б. Оралханның орны бөлек еді ғой [Мәтін]: / Б. Кітапбаев // Дидар. — 2003.-18 наурыз. — Б. 3
Құмарбекұлы, М. Жасындай жарқылдаған жігіт еді-ау… [Мәтін] / М. Құмарбекұлы // Ақ Ертіс — Иртыш. — 2003. — N4. — Б.46-51
Нұқсарин, А. Орашым менің… [Мәтін]: [О. Бөкеевке арналған жыр жолдары] / А. Нұқсарин // Дидар. – 2003. – 12 сәуір. – Б. 8.
Қаңтарбаев, Ә. Оралхан Бөкеев [Мәтін]: Алтайдың кербұғысы / Ә. Қаңтарбаев // Түркістан. — 2003.-15 мамыр. — Б.7
Ғабдуллин, Серік. Тастүлек: Дастан: (Замандасым Оралхан Бөкей рухына) [Мәтін]: // Ақ Ертіс. – 2003. — № 5. – Б. 25 – 35.
Әділбаев, Ж. Ешкімге ұқсамайтын Ораш еді [Мәтін]: Оралхан Бөкейдің туғанына 60 жыл толуы қарсаңында / Ж. Әділбаев // Дидар. — 2003.- 17 мамыр. — Б.5
Алпысқызы, З. Оралхан ерекше тұлға еді [Мәтін] / З. Алпысқызы // Дидар. — 2003.- 15 шілде. — Б.4.
Қаңтарбаев, Әлібек. Мен білетін Бөкеев [Электронный ресурс] : жазушының 60 жылдығына орай / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2003.- 29 шілде. — Б. 4-5.
Тоқпатаев, У. Оралхан Бөкейдің ауылы [Мәтін]: / У. Тоқпатаев // Дидар. — 2003.- 29 шілде. — Б. 3
Қабимолдин, М. Орны бөлек Оралхан еді [Мәтін]: Жазушының 60 жылдығына орай / М. Қабимолдин // Дидар. — 2003.- 16 тамыз. — Б.5
Сағыныштан жаралған жан еді [Мәтін]: [Оралхан Бөкеевтің адамдық тұлғасы жайлы қаламдастарының әңгімесі, еске алулар] // Қазақ әдебиеті. – 2003. – 24 қыркүйек. – Б. 4 – 5.
Тілегенқызы, Г. Ауыл туралы толғаныс [Мәтін] : / Г. Тілегенқызы // Дидар. — 2003.- 27 қыркүйек. — Б. 2
Асқаров, Ә. Оралханды сағынғанда… [Мәтін]: «Ауылға оралу» деректі повесінен үзінді / Ә. Асқаров // Дидар. — 2003.- 27 қыркүйек. — Б.2
Исабеков, Д. Өмір деген ертегі [Мәтін]: [О. Бөкеевтің қайсар мінезі, шығармаларының кереметтігі, өлімі туралы толғаныс] // Егемен Қазақстан. – 2003. – 4 қазан. – Б. 3.
Балтағарин, Ғ. Ол биыл 60-қа толар еді… [Мәтін] / Ғ. Балтағарин // Ақ желкен. — 2003. — N10. – Б.13
Құтжанұлы, Ә. Көркем сөздің құлагері [Мәтін]: [Оралхан Бөкейдің мерейтойына орай] / Ә. Құтжанұлы // Азия транзит. – 2003. — № 10. – Б. 20 – 21.
Нақтыбайұлы, Е. Оралхан ағаға: Өлең [Мәтін]: / Е. Нақтыбайұлы // Дидар. – 2003. – 29 қараша. – Б. 8.
Қызыр, Ж. Алтайымдай өр кеуделі арысым: Өлең [Мәтін]: (Оралханның рухымен сырласу) / Ж. Қызыр // Дидар. — 2004.- 18 мамыр. — Б.4.
Қаңтарбаев, Ә. Жазушының ескерткіші мүсіні бой көтерді [Мәтін]: / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2004.- 2 қазан. — Б.2.
Қаңтарбаев, Ә. Жетім қалған көңілім сені іздейді немесе Оралханға бір түйір сыр [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2004.- 2 қазан. — Б.2.
Байбатыров, Ғалым. Бесінші маусым [Мәтін]: / Ғ. Байбатыров // Дидар. — 2004. — 16 қазан. — Б. 6.
Қаңтарбаев, Ә. Қаламгер мүсіндері ашылды [Мәтін]: / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2005.-25 маусым. — Б.2
Ахметжан, Т. Бөкейдің қарашаңырағы [Мәтін]: / Т. Ахметжан // Әдебиет айдыны. — 2005.-15 қыркүйек. — Б.5.
Қаңтарбаев, Әлібек. Бөкеев, Рүстем және «Бес тиын» [Электронный ресурс] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2006. — 10 қазан. — Б. 3.
Қаңтарбаев, Әлібек. Күркіреме бойынан сені іздедім немесе Оралханмен сырласу [Мәтін] [Электронный ресурс] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2007.- 22 қыркүйек. — Б. 4.
Жұматайқызы, Л. Оралмайтын Оралхан… [Мәтін] / Л. Жұматайқызы // Қазақ әдебиеті. — 2007. — 5 қазан. — Б. 7.
Сәрсенбайқызы, Ғ. Оралхан оқулары Өскеменде өтуде [Мәтін] / Ғ. Сәрсенбайқызы // Дидар. — 2007. — 6 қазан. — Б.1.
Қайсанова, И. Байқау қалай өтті? [Мәтін] / И. Қайсанова // Дидар. — 2008.- 27 мамыр. — Б. 4. .
Құсанбаев, С. Оралхан оқулары [Мәтін] / С. Құсанбаев // Дидар. — 2008. — 16 қыркүйек. — Б. 4.
Көгелева, С. Тәлімі бөлек талант [Мәтін] / С. Көгелева // Дидар. — 2008.- 27 қыркүйек. — Б. 6.
Манапова, А. Жазушының жеке қоры [Мәтін] / А. Манапова // Дидар. — 2008.- 27 қыркүйек. — Б. 6.
Ілияс, Б. Оралхан Бөкейге [Мәтін] / Б. Ілияс // Дидар. — 2008.- 27 қыркүйек. — Б. 4. .
Қаңтарбаев, Ә. «Оралхан Бөкейдің рухани әлемі» атты семинар өтті [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. — 2008.- 22 қараша. — Б. 8.
Төлеуов, С. Бұлт ұйықтаған ұжмақ жер [Мәтін] / С. Төлеуов // Абай. — 2009. — № 3. — Б. 84-94.
Әміре, Қ. «Оралхан өз заманынан оқ бойы озық жүрді»,- дейді көрнекті жазушы Қалихан Ысқақ [Мәтін] / Қ. Әміре // Дидар. — 2009.- 16 шілде. — Б. 6. .
Келес, М. «Ағамның бабын Айман жеңгем тапқан еді» [Мәтін] / М. Келес // Қазақстан әйелдері. — 2009. — № 10. — Б. 4-5. .
Есбол, С. Мұзтау.Оралхан Бөкейге арнау [Мәтін]: / С.Есбол// Тұмар.- 2010.- № 6. -Б.41.
Қаңтарбай, Ә. Көркемсөздің Кербұғысы Төр Алтайына оралды [Мәтін]: / Ә. Қаңтарбай // Дидар. — 2010.- 20 шілде. — Б. 2.
Иманғали, Мейрамтай. Шыңғыстайға шынайы ниетпен бар [Электронный ресурс] / М. Иманғали // Дидар. — 2010.- 4 тамыз. — Б. 5.
Әшімханов, Д. Ол ешкімге ұқсамайтын [Мәтін]: / Д.Әшімханов//Ақ желкен.- 2010.- № 9.- Б. 32-34.
Жұмабай, Назерке. Алтайдың ақиығы [Электронный ресурс] / Назерке Жұмабай // Жас қазақ. — 2010.- 26 қараша. — Б. 8.
Ибрагимова, Қарлыға. Біз әлі Оралханға ораламыз [Электронный ресурс] / Қ. Ибрагимова // Ақ желкен. — 2011.- №4. — Б. 4,5,11
Мырзахметов, Айдос. «Оралханның рухы мәңгі қалықтап жүргендей…» [Электронный ресурс] / А. Мырзахметов // Алдаспан. — 2011.- 5 қыркүйек.
Оралхан Бөкей, талантты жазушы, Мұзтаудың мұзбалағы, Алтайдың кербұғысы (1943-1993) [Мәтін] // Жұлдыздар отбасы. — 2011. — № 17. — Б. 31-40.
Жұмағалиева, Ж. Сабақ сапасы — ізденісте [Мәтін] / Ж. Жұмағалиева // Қазақстан мектебі. — 2012. — №1. — Б. 37-41.
Қасым, А. Біз ойын қуып жүрген кезде ол кітап оқып отыратын [Мәтін] : О.Бөкейдің балалық шағы туралы не білеміз? / А. Қасым // Дидар. — 2012.- 17 ақпан. — Б. 20 — 21.
Рахман, Г. Ғалия Бөкейқызы: Ағам — әдебиетке өз бетімен келген жазушы [Электронный ресурс] / Г. Рахман ; сұхб. Ғалия Бөкейқызы // Айқын. — 2012.-16 наурыз. — Б. 6.
Қырымқызы, Г. Тұғыры биік қаламгер [Мәтін] / Г. Қырымқызы // Ұлағат. — 2012. — №4 . — Б. 135-141.
Тілегенқызы, Г. Оралханның шығармашылығымен жете танысты [Мәтін] / Г. Тілегенқызы // Дидар. — 2012.- 27 сәуір. — Б. 4.
Рамазанова, Хамида. Алтайдың асқақ ақиығы — Оралхан Бөкей [Мәтін] / Х. С. Рамазанова // Тәрбие сағаты=Классный час. — 2012. — №4. — Б. 43-44.
Рыскелдиева, Г. Көркем сөздің қуаты [Мәтін] / Г. Рыскелдиева // Ұлағат. — 2012. — №5 . — Б. 65-70.
Мағзұмов, Тоқтарбек. Орны бөлек Оралхан [Мәтін : Электронный ресурс] / Т. Мағзұмов // Дидар. — 2012.-18 мамыр. — Б. 12.
Нақтыбайұлы, Е. Қаламгер жазған образдар сомдалды [Мәтін] / Е. Нақтыбайұлы // Дидар. — 2012.- 18 мамыр. — Б. 12.
Кенжеханұлы, М. «Кербұғыны» кестелеген көркемсөз [Мәтін]: / М. Кенжеханұлы // Дидар. — 2012.- 28 мамыр. — Б. 5.
Сәрсембайқызы, Ғафура. Оралхан оқуларында олқылық жібергеніміз жараспайды [Мәтін] : [Өскеменде облыстық тілдерді дамыту басқармасының ұйымдастыруымен дәстүрлі Оралхан оқулары өтті. ] / Ғ. Сәрсембайқызы // Дидар. — 2012. — 25 маусым. — Б. 5.
Әбілқасымұлы, З. Шыңғыстайдан жылап қайттым [Мәтін]: / З. Әбілқасымұлы // Менің өлкем. — 2012.- 12 шілде. — Б. 9.
Жақан, А. Шығыстың шырағы [Мәтін]: / А.Жақан//Арай.- 2013.- 26 шілде Исабеков, Дулат. Мені драмаға әкелген — Оралхан [Мәтін] : [Белгілі қаламгер Д. Исабековпен сұхбат.] / Д. Исабеков // Дидар. — 2012. — 9 тамыз. — Б. 8.
Сатыбалдин, Серік. Туыстықты ту еткен [Электронный ресурс] / С. Сатыбалдин // Қазақ әдебиеті. — 2012.-31 тамыз.
Жұмабай, Н. Суреткердің соңғы сапары: аңызы мен ақиқаты [Мәтін]: / Н. Жұмабай // Қазақ әдебиеті. — 2012 — 14 қыркүйек. — Б. 12.
Құсаинова, Гульназ. Қайдасың, қасқа құлыным?! [Мәтін]: / Г. Құсаинова // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. — 2013. — №1. — Б. 58-60
Әмірбекұлы, Сейсен. Оралханша жазу әркімнің арманы еді [Мәтін] : [Оралхан Бөкейдің 70 жылдық мерейтойы қарсаңында.] / С. Әмірбекұлы // Дидар. — 2013. — 15 ақпан. — б. 21. ; 22 ақпан. — Б. 21.
Камзина, Әлмира. «Алтайдан ұшқан ақиық» [Мәтін]: / Ә. Е. Камзина // Тәрбие сағаты=Классный час. — 2013. — №2. — Б. 17-19.
Уранбаева, Т. Алтайдың ақиық жыршысы [Мәтін] / Т. Уранбаева // Тәрбие сағаты=Классный час. — 2013. — №3. — Б. 55-56.
Найманбаева, Г. О.Бөкеевтің «Атау кере» хикаятындағы образдар жүйесі [Мәтін]: / Г. Найманбаева // Жұлдыз. — 2013. — №3. — Б. 185-187.
Қайнарова, М. Мүсін орнатылмақ [Мәтін]: / М. Қайнарова // Менің өлкем. — 2013. — 14 наурыз. — Б. 2.
Қайнарова, М. Қасқайып Оралханның мүсіні тұрса… [Мәтін]: / М. Қайнарова // Менің өлкем. — 2013. — 21 наурыз. — Б. 9.
Кенжехан, М. Оралхан Бөкей туралы фильм түсірілді. [Мәтін] : [Шығыс Қазақстан Өнер мұражайында жазушы Оралхан Бөкейге арналған шара өткізілді.] / М. Кенжехан // Дидар. — 2013. — 1 сәуір. — Б. 2.
Розанова, М. Оралхан Бөкей есімі Өскемен қалалық орталық кітапханасына берілмек [Мәтін]: / М. Розанова // Менің өлкем. — 2013. — 11 сәуір. — Б. 3.
Оралханның ойлы сөздері [Мәтін]: // Менің өлкем. — 2013. — 25 сәуір. — Б. 21
Шойынбет Ж. Қос қағыс [Мәтін]: / Шойынбет Ж. // Қазақ тілі мен әдебиеті қазақ, орыс сыныптарында. — 2013. — №4. — Б. 2-3.
Шарыпова, А. Б. О.Бөкей. «Қайдасың қасқа құлыным» [Мәтін]: / А. Б. Шарыпова // Мектептегі кітапхана — Библиотека в школе. — 2013. — №4. — Б. 15-16.
Бақыжанқызы, Н. Қатонқарағайда — сыныптасым, Алматыда — сырласым [Мәтін]: / Н. Бақыжанқызы // Ақ желкен. — 2013. — № 5. — Б. 18-21.
Нармаханова , Ж. Темірқазық [Мәтін] / Ж. Нармаханова // Ақ желкен. — 2013. — № 5. — Б. 18-21.
Жұмабай, Назерке. Асанәлі Әшімов, КСРО Халық артисі: Оралханға сағыныш [Электронный ресурс] / Н. Жұмабай // Айқын. — 2013. — 18 мамыр. — Б. 5
Назырбаев , Қайырды. Өмірден кетсе де,көңілден кеткен жоқ [Электронный ресурс] / Қ. Назырбаев // Жас алаш. — 2013.-23 мамыр. — Б. 5.
Жұмабай, Н. Оралханның драматургиясы [Электронный ресурс] / Н. Жұмабай // Қазақ әдебиеті. — 2013.- 24 мамыр. — Б. 10.
Молдағалиева, Меруерт. Талантты жазушының кітаптары неге аз? [Мәтін] : [Жазушы Оралхан Бөкейдің кітаптары туралы.] / М. Молдағалиева // Дидар. — 2013. — 27 мамыр. — Б. 5.
Тоқтасынқызы, А. Оралханның әлемі әдемі әспеттелді. [Мәтін] : [Өскемен қаласында Оралхан Бөкей атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің қалалық байқауы өтті.] / А. Тоқтасынқызы // Дидар. — 2013. — 29 мамыр. — б. 2.
Назырбаев, Қайырды. Оралханмен аудандық газетте бірге жұмыс істемегеніме әлі өкінемін [Мәтін] : [Оралхан Бөкей туралы стелік.] / Қ. Назырбаев // Дидар. — 2013. — 17 маусым. — б. 5.
Базарбаев, Т. Оралханның кейіпкерлерін сахналады [Мәтін] : [Үлкен Нарын ауданында О. Бөкей шығармаларының сахналық қойылымдарының байқауы өтті.] / Т. Базарбаев // Дидар. — 2013. — 19 маусым. — б. 6.
Сәдуақасұлы, Сәли. Кербез кейпі әлі көз алдымнан кетпейді [Мәтін] : [Жазушы Оралхан Бөкейдің Қытай еліне барған сапары туралы естелік] / С. Сәдуақасұлы // Дидар. — 2013. — 28 маусым. — б. 15.
Қаңтарбай, А. Кербұғының кіндік жұртында [Мәтін] / А. Қаңтарбай // Менің өлкем. — 2013. — 4 шілде. — Б. 21. : рис.
«Біздің Оралханның» біз білмейтін қыры көп [Электронный ресурс] // Дидар. — 2013.- 4 шілде. — Б. 24.
Нұқсара, А. Айман – Оралханның асыл жары да, бақыты да еді… [Мәтін] / А.Нұқсара //Арай.- 2013.- 12 шілде.
Болаев, Б. Алтайын аспандатқан алып тұлға [Мәтін] // Б.Болаев //Арай.-2013.-26 шілде.
Асқаров, Ә. Бөкей ағаның айтқандары [Электронный ресурс] / Ә. Асқаров // Арай. — 2013.- 23 тамыз. — Б. 3.
Анаш, Думан. «Шығыс шынары» Оралхан Бөкейге арналды [Электронный ресурс] / Д. Анаш // Дидар. — 2013. — 31 тамыз. — Б. 1-3.
Ғасырларға бара берер жаңғырып [Электронный ресурс] : өлеңдер // Арай. — 2013.- 4 қыркүйек. — Б. 3.
Құрманғали, Қ. Қазақ туралы жыр [Электронный ресурс] / Қ. Құрманғали // Егемен Қазақстан. — 2013.- 10 қыркүйек. — Б. 5.
Момынова, Б. Өр Алтайдың асқақ жыршысы [Электронный ресурс] / Б. Момынова // Ана тілі. — 2013.-11 қыркүйек. — Б. 6-7.
Хайдарова, С. Оралхан жайлы естеліктер [Электронный ресурс] / С. Хайдарова // Менің өлкем. — 2013. — 5 қыркүйек. — Б. 21. ; 12 қыркүйек. — Б. 21.
Сейсенұлы, Дәулет. Тұрсынғазы Оралханға арнап ән жазыпты [Электронный ресурс] / Дәулет Сейсенұлы // Дидар. — 2013.- 3 қыркүйек. — Б. 5.
Байхонов, Серік. Мұзтаудан мұхитқа дейін… [Электронный ресурс] / Серік Байхонов // Дидар. — 2013.- 5 қыркүйек. — Б. 4.
Асқаров, Ә. Шайыр иісі [Мәтін] / Ә. Асқаров // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 6 қыркүйек. — Б. 8.
Жаппасұлы, Е. «Оралхан деген аттың орны бөлек…» [Мәтін] / Е. Жаппасұлы // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 6 қыркүйек. — Б. 12.
Қара сөзбен жырлаған… [Мәтін] / Д. Исабеков, А. Алтай, Н. Түсіпхан // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 6 қыркүйек. — Б. 1,7.
Байғұт, М. Көркемдіктің Кербұғысы [Мәтін] / М. Байғұт // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 6 қыркүйек. — Б . 9.
Бөкейқызы Ғ. Бір дорба асық [Мәтін] / Бөкейқызы Ғ. // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 6 қыркүйек. — Б. 9.
Елубай, О. Алтайдың ақиығы [Электронный ресурс] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. — 2013.- 17 қыркүйек. — Б. 5.
Оралхан [Электронный ресурс] / Саят Қамшыгер [и др.] // Дидар. — 2013.- 19 қыркүйек. — Б. 13.
Базарбаев, Тұрсынхан. Оралханның ауылында болып қайтты [Мәтін] : [Аудандық кітапханада кітапханашылардың ауданаралық семинары өтті.] / Т. Базарбаев // Дидар. — 2013. — 24 қыркүйек. — Б. 8.
Оралханға [Электронный ресурс] : жерлес жазушы О.Бөкейдің туған күніне арналған өлеңдер // Арай. — 2013.- 27 қыркүйек. — Б. 3.
Әр қазақтың сырласы [Электронный ресурс] // Алаш айнасы. — 2013.- 28 қыркүйек. — Б. 5.
Бектас, Гүлзина. Оралхан рухы туған өлкесінде асқақтады. [Электронный ресурс] / Гүлзина Бектас // Алаш айнасы. — 2013.- 28 қыркүйек. — Б. 5.
Жұмабай, Назерке. Парасат биігіндегі публицист [Электронный ресурс] / Назерке Жұмабай // Айқын. — 2013.- 28 қыркүйек. — Б. 5.
Тұрсынбайұлы, Бағашар Кербұғы [Электронный ресурс] / Бағашар Тұрсынбайұлы // Алаш айнасы. — 2013.-28 қыркүйек. — Б. 5.
Нармаханова , Жадыра. Алтайдан Алатауға дейін хат жаздым… …Кешіріңіз… [Электронный ресурс] / Ж. Нармаханова // Ақ желкен. — 2013.-№ 9. — Б. 36-38.
Мұзтаудың мұзбалағы [Мәтін] // Бала тәрбиесі. — 2013. — №9. — Б. 3-5.
Кенжеханұлы, Мұратхан. Театр шымылдығы «Мынау аппақ дүниемен» түрілді [Мәтін] : [Жамбыл атындағы ШҚ облыстық драма театры жаңа маусымды О. Бөкейдің драмасымен ашты.] / М. Кенжеханұлы // Дидар. — 2013. — 1 қазан. — Б. 8.
Құсанбаев, Серік. Оралханды орыс тілінде сөйлеткен туынды көрерменге жол тартты. [Мәтін] : [А. С. Пушкин атындағы облыстық кітапханада жазушы Оралхан Бөкей туралы фильмнің тұсаукесері өтті.] / С. Құсанбаев // Дидар. — 2013. — 1 қазан. — б. 7.
Әлменбет, А. Жазушылықтың «Кіріспе» бөлімі [Мәтін] / А. Әлменбет // Қазақ әдебиеті. — 2013 — 4 қазан. — Б. 5.
Көркем сөз шебері [Мәтін] // Алдаспан. — 2013. — 24 қазан. — Б. 6.
Ибрагимова, Қарлыға. Оралханға — қамшы, Кәдірбекке — асатаяқ, Асанәліге шақша қалдырған Ақселеу [Электронный ресурс] / Қ. Ибрагимова // Ақ желкен. — 2013.-№ 10. — Б. 7-11
Аймұхамбет, Жанат. Шығармашылығында жалғыздық өзекті мәселе ретінде көтеріліп, кеңістіктегі жалғыз адамның түйсік әлемі негізге алынады [Электронный ресурс] / Ж. Аймұхамбет // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 42-44.
Ақыш, Нұрдәулет. Әдебиетті әспеттеп жүретін сезімтал оқырманның өз Оралханы бар [Электронный ресурс] / Н. Ақыш // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 39.
Ахметжан, Талаптан. Орағаң опера әншісі болып шырқап қоя бергенде… [Электронный ресурс] / Т. Ахметжан // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 17.
Әбдік, Төлен. Шығармашылық түйсігі, сезімталдығы жоғары еді [Электронный ресурс] / Т. Әбдік // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 36.
Әшімов, Асанәлі. Менің шығармашылығым жайында ең алғаш мақала жазған — Оралхан [Электронный ресурс] / А. Әшімов ; сұхб. Н. Жұмабай // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 19.
Әшімханұлы, Дидахмет. «Мен — журналистпін, одан кейін ғана жазушымын» дейтін [Электронный ресурс] / Д. Әшімханұлы // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 28-29.
Бисенғали, Зинол-Ғабден. Оралханның көркемдік танымы — ірі зерттеуді қажетсінетін нысана [Электронный ресурс] / З. Бисенғали // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 45-46.
Бөкеева, Ардақ. Оралхансыз дүние бос сияқты… [Электронный ресурс] / А. Бөкеева ; сұхб. Т. Ахметжан // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 11-15.
Бөкейқызы, Ғалия. Әлемдегі ең бауырмал, ең тәкаппар, ең шыншыл адам менің ағам еді… [Электронный ресурс] / Ғ. Бөкейқызы // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 6-10.
Бөпежанова, Әлия. Оралхан шығармаларында ерекше энергетика бар [Электронный ресурс] / Ә. Бөпежанова // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 33.
Еркебай, Анар. Алғашқы қойылымы сахналанғанда Оралхан Бөкей 30 жаста болатын [Электронный ресурс] / А. Еркебай ; сұхб. А. Әлдибекова // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 49.
Есдәулет, Ұлықбек. Асқар таудай арқа сүйейтін ақылшымыз болды [Электронный ресурс] / Ұ. Есдәулет // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 35.
Жұртбай, Тұрсын. Қайран ақмаңдайлы Айман жеңеше… [Электронный ресурс] / Т. Жұртбай // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 22-25.
Жүсіп, Нұртөре. Бальзамдалған, табытқа салынған Орағаңды алып елге қайттық [Электронный ресурс] / Н. Жүсіп ; сұхб. М. Шапиян // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 30-32.
Исабеков, Дулат. Маңайында құжынаған адам жүргенімен, шын мәнінде Оралхан жалғыз еді [Электронный ресурс] / Д. Исабеков // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 26 — 27.
Кекілбаев, Әбіш. Азғантай ғұмырында асқаралы биікке өзін де, елін де, туған әдебиетін де шығарып үлгерді [Электронный ресурс] / Ә. Кекілбаев // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 5.
Қабанбай, Марат. Оның артық туғанын кешіре алмадық [Электронный ресурс] / М. Қабанбай // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 18.
Қабышұлы, Ғаббас. Оралхан — шыңда сөнген Алтайдың ақиығы [Электронный ресурс] / Ғ. Қабышұлы // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№ 15. — Б. 20-21.
Қайыұлы, Жанымхан. Біз үшін ол Бөкейдің қарапайым Орашы болатын [Электронный ресурс] / Ж. Қайыұлы ; сұхб. А. Әлдибекова // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 50.
Қарағызұлы, Бауыржан. Біртуар [Электронный ресурс] / Б. Қарағызұлы // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 52.
Қирабаев, Серік. Шығармалары образды тілге, бейнелі суретке бай [Электронный ресурс] / С. Қирабаев // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 37.
Мұртаза, Шерхан. Бойында баяғы би-шешендерден қалған арқалы болмыс бар еді [Электронный ресурс] / Ш. Мұртаза // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.- № 15. — Б. 16-17.
Нұржекеев, Бексұлтан. Оралханды насихаттауда Сағаттай еңбек сіңірген сыншы жоқ [Электронный ресурс] / Б. Нұржекеев // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 38.
Оразалин, Нұрлан. Көшпелі заманның қас батырлары мен көсемдеріндей елестейтін [Электронный ресурс] / Н. Оразалин // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 34.
Орда, Гүлжаһан. Қазақ әңгімесін мазмұн, түр жаңалығымен байытты [Электронный ресурс] / Г. Орда ; сұхб. Қ. Мұратқызы // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 47-48.
Сыздық, Рәбиға. Оралханның шығармалары Алтай өлкесінің гимні іспеттес [Электронный ресурс] / Р. Сыздық // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. — 2013.-№15. — Б. 40-42.
Бельгер , Герольд. Күнделік беттерінен [Мәтін] : [Герольд Бельгердің күнделігі] / Г. Бельгер // Парасат. — 2013. — N 11. — Б. 14-15.
Тасқараұлы, Азамат. Оралхан Бөкейге арналған жыл болды [Электронный ресурс] / А. Тасқараұлы // Өскемен. — 2013. — 19 желтоқсан. — Б. 21.
Замзарханов, А. Оралхан елге қайтып оралғандай [Электронный ресурс] / А. Замзарханов // Арай. — 2014.- 21 ақпан. — Б. 3.
Мағзұмов, Тоқтар. Алтайдағы алтын ұя [Электронный ресурс] / Тоқтар Мағзұмов // Қазақ әдебиеті. — 2014.- 28 ақпан. — Б. 14.
Әділбаев, Жұмаділ. Естелік [Электронный ресурс] / Ж. Әділбаев // Бала би. — 2014.- №4. — Б. 17.
Карменова, Г. Оқушылардың шығармашылық қабілетін арттырудың тиімді жолдары [Мәтін] / Г Карменова // Ұлағат. — 2014. — №5. — Б. 47-57.
Советқызы, Э. Оралхан Бөкей атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің байқауы [Мәтін] / Э. Советқызы // Ұлан. — 2014. — 17 маусым. — Б. 1.
Қызыр, Жәнібек. Оралхан екі дүниеде де бақытты жазушы [Электронный ресурс] / Ж. Қызыр // Алдаспан. — 2014.-10 шілде. — Б. 4.
Бөкейқызы, Ғалия. Оралханның шақыру билеті [Электронный ресурс] / Ғалия Бөкейқызы // Жас алаш. — 2014.- 15 шілде. — Б. 8.
Мұқашев, З. Шығысымның ардақтысы – Оралхан [Электронный ресурс] / З. Мұқашев // Арай. — 2014. — 26 қыркүйек. — Б. 2.
Смағұлов, Т. Алтайын асқақтатқан алып тұлға [Электронный ресурс] / Т. Смағұлов // Арай. — 2014.- 8 қазан. — Б. 2.
Мағзұмов, Тоқтархан. Оралхан әдебиеттің есігін өлеңмен ашқан [Мәтін] / Т. Мағзұмов // Дидар. — 2015. — 5 маусым. — Б. 22.
Нұрқамбаева, А. О.Бөкейдің «Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесі [Мәтін] / А. Нұрқамбаева // Тәрбие құралы. — 2016. — №1. — Б. 23-24.
Қасым, А. Оралхан Бөкейдің біз білмейтін бауыры кім? [Электронный ресурс] / А. Қасым // Дидар. — 2016.- 15 қаңтар. — Б. 10.
Қабышев, Ғ. Орны бөлек он жыл [Мәтін] : [Шығыс Қазақстан облыстық «Дидар» газетіндегі қызметі туралы.] / Ғ. Қабышев // Дидар. — 2016. — 22 қазан. — Б. 20-21.
Иманғали, М. 16 мектепке ұлт қайраткерлерінің есімдері берілді. [Мәтін] / М. Иманғали // Дидар. — 2016. — 5 қараша. — Б. 2.
Өрібаев, Аян. Тау тұлға [Мәтін] / А. Өрібаев // Менің өлкем. — 2017.- 26 қаңтар. — N 4. — Б. 5.
Бөкей, О. Апамның астауы [Мәтін] : эссе / О. Бөкей // Тұмар : Республикалық әдеби-көркем журнал. — 2017. — N 3. — Б. 78-93.
Рахишева, Л. С. Қазақ прозасының Мұзтауы [Мәтін] / Л. С. Рахишева // Педагогикалық ой = Педагогическая мысль : Республикалық журнал. — 2017. — N 4. — Б. 29-30.
Ким, Анатолий. Менің Оралханым [Мәтін] / Ким Анатолий // Егемен Қазақстан. — 2017.- 24 шілде (№ 139). — 8 . — Жазушы Оралхан Бөкеев туралы естелік.
Нурмолдина, А. Д. Өр Алтайдың асқақ жыршысы [Текст] / А. Д. Нурмолдина // Мектептегі кітапханашы = Библиотекарь в школе. — 2017. — N 9/10. — С. 2-3.
Қорғасбек, Жүсіпбек. Аңыз Оралхан [Электронный ресурс] / Ж. Қорғасбек // Ақ желкен. — 2018.-№ 5. — Б. 1,11-16.
Абенова, С. Оралхан деп ән салады шағылдар. [Мәтін] / С, Абенова С. А., Нурмолдина А. // Мектептегі кітапханашы = Библиотекарь в школе. — 2018. — N 9. — Б. 7-9.
Тұманбайұлы, К. Оралханға оралу [Мәтін] / К. Тұманбайұлы // Қазақ әдебиеті. — 2018. — N 38. — Б. 18.
Нұқсара, Аманжан.Әдебиетке деген сүйіспеншілік екеуімізді дос етті [Мәтін] / Аманжан Нұқсара // Арай. — 2018. — N 40. — Б. 3 : портр.
Қабышұлы , Ғ. Ораш [Мәтін] / Ғ. Қабышұлы // Дидар. — 2018. — 20 қыркүйек. — Б. 21. ; 27 қыркүйек. — Б. 21.
Аймақ жұрты ақиығын еске алды [Мәтін] : [Шығыс жұрты жазушы О. Бөкейдің мерейтойын кең көлемде атап өтті.] // Дидар. — 2018. — 29 қыркүйек. — Б. 3.
Қасым, Азамат. Алтайдың ақиығына арналған айтыс [Мәтін] / Ә. Асқаров // Егемен Қазақстан. — 2018. — 2 қазан. — Б. 12.
Иманғали, М. «Қасқыр ұлыған түнде» [Мәтін] : [Облыстық драмтеатрда О. Бөкейдің драмасы қойылды. ] / М. Иманғали // Дидар. — 2018. — 4 қазан. — Б. 12.
Құрманғали, Қуаныш. Жорналшы Оралханның кейіпкерлері [Мәтін] / Қуаныш Құрманғали // Қазақ әдебиеті. — 2019. — N 1. — С. 20-21.
Маханбет, С. Оралханның шапағаты көп тиді [Мәтін] / С. Маханбет // Дидар. — 2019. — 7 ақпан. — Б. 13.
Ибраимова, Ғалия. Оралханның алғашқы махаббаты [Электронный ресурс] / Ғалия Ибраимова // Арай. — 2019.- 8 ақпан. — Б. 6.
Зибагүл Қарина: Кейіпкерлерімнің қарапайымдылығынан қайсарлықты үйрендім [Электронный ресурс] / сұхб. Азамат Есенжол // Алматы ақшамы. — 2019.- 15 маусым. — Б. 9 : портр.
Кастюк, Лариса. Оралхан Бөкей және Бақы Урманче [Мәтін] : қаламгердің шығармалары бойынша иллюстрация жасаған татар суретшісі Бақы Үрманче жайында / Л. Кастюк // Егемен Қазақстан. — 2019. — 27 қыркүйек. — Б. 13.

 

Өскемен қаласы әкімдігінің «Орталықтандырылған кітапханалар жүйесі» КММ Оралхан Бөкей атындағы атауының берілу туралы

Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетінің «Жазушы Оралхан Бөкеев есімін мәңгі есте қалдыру туралы» 27 тамыз 1993 г. N 742 қаулысы негізінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 637 «Шығыс Қазақстан облысының мәдениет және білім беру ұйымдарына атау беру мен қайта атау туралы» Қаулысы жарияланды.
Бұл күн — 31 қазан 2016 жыл – кітапхана дамуының жаңа кезеңінежолашты.Оралхан Бөкейдің өмірбаяны  және  шығармашылығымен осы жерде таныса аласыздар.

 

 

 

Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті жазушы Оралхан Бөкеевтің есімін мәңгі есте қалдыру туралы ҚАУЛЫ етеді:

1. Көрнекті жазушы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының иегері Оралхан Бөкеевті мәңгі есте қалдыру мақсатында Шығыс Қазақстан облысы әкімінің, Қазақстан Жазушылар одағының және Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Шығыс Қазақстан облыстық бюджеті, сондай-ақ басқа да түсімдер есебінен О.Бөкеевтің қабірі басына ескерткіш құлпытас тұрғызу, жазушы тұрған Алматы қаласы Жамбыл көшесіндегі № 165 үйге мемориалды тақта орнату, жазушының туған жері Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданында О. Бөкеевтің әдеби-мемориалдық музейін ұйымдастыру туралы;

— Алматы қаласының бір көшесіне, Өскемен қаласындағы бір мектепке О. Бөкеевтің есімін беру туралы;

— Шығыс Қазақстан Мемлекеттік университетінің студенттері үшін О.Бөкеев атындағы бір стипендия тағайындау туралы Қазақстан Республикасының Білім министрлігімен, Қаржы министрлігімен және Алматы қаласының әкімімен келісілген ұсыныстары құпталсын.

 2. Қазақстан Республикасының Баспасөз және бұқаралық ақпарат министрлігі О. Бөкеевтің екі томдық таңдамалы шығармалар жинағын, жазушы туралы естеліктер жинағын бастырып шығаратын болсын.

1993 жыл, тамыз.

 

Оралхан көпшіліктің айтуымен емес, көзбен көріп, ауызба – ауыз сөйлескен жолдас жігіт еді. Марқұм көп шешіле бермейтін, тұйықтау жан болатын. Оралхан маған қашанда өзінің ішкі жандүниесімен, ішкі әлемімен арпалысып жүретіндей көрінетін.

Оралхан қайтыс болғаннан кейін, марқұмның жолдасы Ардақ жеңгеміз, тағы бір топ дос — жараны маған Оралхан қабірінің басына қойылатын құлыптас жасауға ұсыныс білдіріп еді. Оралханның образын сомдау – мен үшін қызықты да, күрделі дүние болды. Табиғат – Ана Оралханнан ештеңесін аямаған еді. Дос сүйініп, дұшпан күйінген құдіретті дарынмен бірге, Оралхан қыз қызыққандай бітім – келбет иесі де болатын. Өзі аса талантты суреттеген Кербұғысындай керіліп жүретін жан еді. Маған «сыртқы сән – салтанатымен бірге, арпалысқан ішкі жандүниесін қалай бейнелесем екен», деген ой маза бермеді. Содан, марқұмның туған – туыс, дос – жарандарымен әңгімелесіп, жазған дүниелерін қайта парақтағаннан кейін, бір ішкі символикалық шешімге келді. Нәтижесінде бір нәрседен бұлқынып шыққысы келген, бір нәрсені үзгісі келген Оралханның бюсті дүниеге келді. Өзіміз жиі теңей беретін Оралханның Кербұғысы – бұл жолы аяқтарын бауырына жинақтап, ақырын жантайған Кербұғы – қабіртастан орын алмаса – күнә болатындай болып көрінді. Ағамыздың бейнесіне жеңгеміз Ардақ, Оралханның туыс, дос – жараны, менің қуанышыма, ризашылықтарын білдірді. Образдың дәл шығуына кезінде марқұмның бет – жүзінен алынған масканың да септігі тиді.     

Сөз мәйегі қатар өріліп жататын Оралхан творчествосын өз басым Шыңғыс Айтматов творчествосымен салыстырғанды ұнатамын. Мысал ретінде «Ақ кемедегі» бұғы тағдырын айтсақ та болар. Оралхан психологиялық – философиялық шиеленістерді шебер береді. Сосын, оқиғаны өмірдің өзінен алатын. Оралхан творчествосы шырқау шегіне жетпей дүниеден өтіп кетті. Бұл менің өз ойым. Тірі жүрсе ғой, әлі талай тың да салмақты дүние тудыратын еді – ау, ерім…

Әбішев Бақыт, мүсінші

Есімі елге танымал қаламгер Оралхан Бөкейдің 70 жылдық мерейтойы өзінің кіндік қаны тамған Шығыс елінен бастау алып, кең көлемде дүркіреп аталып өтті. Шығармашылығымен дүйім жұрттың жүрегінен орын алған талантты жазушы аз ғұмырында әдебиетте өшпестей із қалдырып, өзіндік жол салып кетті.

Мерейтойға жиналған көпшілік қауым, атап айтқанда, елімізге белгілі ақын-жазушылар Төлен Әбдік, Кәдірбек Сегізбаев, Жанай Омар, Жұмабай Шаштайұлы, Нұртөре Жүсіп, Ұлықбек Есдәулет, Шәрбану Бейсенова, Нұрдәулет Ақыш, «ҚазАқпарат» баспа корпорациясының бас директоры Қонысбек Ботбай, «Түркістан» газетінің бас редакторы Шәмшиддин Паттеев, т.б. сөз сөйлеп, өз естеліктерімен бөлісті.

«Бір кездері бұл ауыл Шәңгіштай деп аталған екен. Оралхан жазушылыққа бала кезден құмарланды. Өр Алтайдың құнарлы табиғатынан уызданған қаламгер өзгеге ұқсамайтын қолтаңба қалдыра білді, повестері мен сағынышқа толы әңгімелерін, романдарын бірінен кейін бірін шығара бастады. Жазушының шығармалары орыс тілінде орталық басылымдарда жарық көріп жатты. Енді, міне, ел-жұрты жазушы талантына бас иіп, мерейтойын жасауда» деп атап өтті белгілі қаламгер Дидахмет Әшімханов.

Мерейтойдың үшінші күні Мұзтаудың мұзбалағына арналған еңселі ескерткіш бой көтерді. Ұлттық аспаптар оркестрі домбырашыларының орындауындағы Құрманғазының «Балбырауыны» да ерекше сезімге бөледі.

Осы сәтте ортаға шыққан Шығыс Қазақстан облысының әкімі Бердібек Сапарбаев жиналған қауымды құттықтап: «Өнер адамының, әдебиет өкілінің ғұмыры – мәңгілік. Жазушы мен ақынның арқасында ел мен жердің аты шығып, кіндік қаны тамған өлкеге деген құштарлық артады. Оралханның әдебиетке сіңірген еңбегі ұшан-теңіз. Оның кез келген шығармасын алсаңыз, туған жер мен елге деген ыстық махаббаты айқын сезіледі. Жазушының шығармаларын насихаттап, жас ұрпақ санасына сіңіру міндет. Екі-үш күннен бері дүбірлетіп той өткізіп жатқандағы мақсат – жазушының есімі мен тұңғиық әлемін ел жадында тоқи беру. Ескерткіш – тарихи құндылыққа жатады. Бүгінге дейін Өскеменде Оралханға ескерткіш тұрғызылды. Өңірде оның есімімен үш мектеп аталады, бірнеше көше бар. Ал туған жерінде мынадай үлкен ескерткіштің орнатылуы шын мәнінде ерлік. Оған қаржылай көмек көрсеткен кәсіпкерлер Тумашинов, Исабаев, Сқақов, ауданның бұрынғы басшысы Бекбосынов, тіпті еліміздің түкпір-түкпіріндегі Оралханның шығармасына бас иетін азаматтарға, бір күндік жалақыларын аударған аудан жұртшылығына алғысым шексіз» дей келе, одан әрі «Талантты режиссер Жаңабек Жетіруов Оралхан туралы 40 минуттық деректі фильм түсірді. Аманшылық болса, енді көркем фильм түсіруге әзірленіп жатыр. Оған «Қазақфильмнің» басшысы Ермек Аманшаев көмек жасайды деген ойдамыз» деген пікірін білдірді.

Ал Астанадан келген ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің жауапты хатшысы Жанна Құрманғалиева министр Мұхтар Құл-Мұхаммедтің құттықтау хатын оқыса, жазушының достары Төлен Әбдік, Қуанышбай Құрманғали да жылы лебіздерін білдірді.

Катонқарағайдағы Мәдениет үйінде «Көркемсөздің Құлагері» атты ғылыми-практикалық конференция болды. Конференцияның ұйымдастырушысы әрі модераторы Әлібек Асқаров жиынды ашып, мұндай іс-шараны жазушының туған жерінде өткізуде терең мағына жатқандығына тоқталды.

Мерейтой барысында жазушының туыстары Оралхан аруағына арнап құран-қатым түсіріп, ас берді. Жиналғандар «Қоңыр» тобы мен жергілікті өнерпаздардың өнеріне сүйсініп, ризашылықтарын білдірді.

Бағдагүл Балаубаева.

 

Балаубаева, Б. Көркемсөздің Құлагері [Мәтін]: О.Бөкеевтің Катонқарағай ауылындаға ашылған ескерткіші туралы/ //Ана тілі. — 2013. – 19 қыркүйек.

28.06.2017

Көненің көзі қайта қалпына келді. Катонқарағай ауданы, Шыңғыстай ауылындағы тарихи мектептің көшірмесі бой көтеріп, Әбдікерім болысқа арналған ескерткіш тақтасы ашылды.

Үлкен қоңыр үй осыған дейін Катонқарағай ауылында тұрған қарағайдан салынған көне ғимарат еді. Жуықта кәсіпкер Ұлықбек Тумашиновтың мұрындық болуымен Шыңғыстайға көшірілген қоңыр үйдің қабырғасына Әбдікерім болыстың ескерткіш тақтайшасы орнатылып, салтанатты түрде ашылуы болды. Тас тақтаға болыстың портреті басылып, Әрімжан ақынның төрт жол өлеңі қашалған екен:

Шыңғыстай бір тамаша жер екен ғой,

Қаратай берекелі ел екен ғой.

Алтайда алтын ұя -мектеп ашқан,

Әпекең бір асқар тау бел екен ғой.

Ал мектеп мұражайдың ішінде Әбдікерім Ережепұлына арналған жеке бөлме болмақ. Қазіргі уақытта жәдігерлерді жинастыру жұмыстары жүріп жатыр. Ал енді бір бөлме жазушы Оралхан Бөкейге арналмақ. Сондай-ақ, жергілікті ақын-жазушылар мен осы мектептен қанат қаққан түлектерге де арнайы орын бөлінеді. Сол заманға сай сынып бөлмесі де жабдықталып қойды. Мұнда ескі парталар, глубос, оқушылардың көне сөмкелері қойылды. Ал бір бұрышында контрамарка пеш орналастырылды.

— Аудандық өлкетану мектеп-музейін тамыздың соңына қарай ашуды жоспарлап отырмыз. Атқарылмаған жұмыстар әлі көп. Әзірше қолда бар жәдігерлерді жинақтап жатырмыз. Сынып бөлмесіне Ыбырайдың, Абайдың қанатты сөздері төте жазумен жазылды, — дейді Катонқарағай аудандық мәслихатының хатшысы Дүйсен Бралинов.

Ал мектеп ауласына иесін жоқтап тұрғандай етіп аттың мүсінін жасалды. Бұл дегеніміз Әбдікерімнің Қытайда қалғанының белгісі іспеттес екен. Сондай-ақ, қураған теректің артық бұтақтары алынып, ақпен сырланды. Бұл кешегі өткендердің белгісі болса, дәл жанына жас тал егіп қоймақ. Яғни, бүгінгі ұрпақтың белгісі болмақ. Ескерткіш тақтаның салтанатты ашылуына ауыл ақсақалдары, аудан басшылары жиналып, Әбдікерім рухына құран бағышталды.

Мерей Қайнарұлы

https://altaynews.kz/kz/arxiv/shyngystay-auylynda-abdikerimge-arnalgan-eskertkish-takta-ashyldy.html